جنبش اسلامی ازبکستان

Create: 05/24/2015 - 09:16

حرکت اسلامی ازبکستان یا جنبش اسلامی ازبکستان، سازمانی است که در سال ١٣٧٧ خورشيدى، بوسیله "جمعه نمنگانی" و "طاهر یولداش" پس از پایان جنگ داخلی تاجکستان، بنیانگزاری شد.
هدف این جنبش، پایان‌دادن به دولت اسلام کریموف در ازبکستان و ایجاد حکومت اسلامی در این کشور خوانده شده واین جنبش، از متحدان حرکت طالبان و سازمان القاعده به شمار می‌رود.
هردو رهبر حرکت اسلامی ازبکستان (نمنگانی و یولداش)، به اتهام بمب گذاری درسال ١٣٨٦ خورشیدی در تاشکند غیاباً به مرگ محکوم شدند.
برخی از تحلیل گران ادعا می‌کنند که یکی از فعالیت‌های اصلی این گروه مانند القاعده، قاچاق سازمان یافته موادمخدر و به ویژه هيروئین از افغانستان به آسیای مرکزی  و از آن طریق، به مقصد اروپاست.
این گروه، دراکثر کشورهای آسیای میانه فعالیت داشته وتحت تعقیب قرار دارد؛ همچنان وزارت خارجه امریکا این حرکت را شامل فهرست گروه‌های تروریستی ساخته است.
پس ازسقوط حکومت طالبان درکابل و وارد شدن نیروهای امریکایی و آیساف به افغانستان، این سازمان نیز فعالیت های خود را به مناطق مرتفع و سرحدی افغانستان منتقل ساخت و در این اواخر، مرکزیت بیشتر فعالیت های این گروه در وزیرستان شمالی دیده شده است.
چنانچه رسانه ها گزارش داده اند که پس از سقوط طالبان در افغانستان، در سال ١٣٨٠ خورشيدی، شبه نظامیان تحریک اسلامی ازبکستان، تحت امر طاهریولداش، به مناطق قبایلی پاکستان منتقل و حدود ۲۰۰ تن آنان در آنجا مستقر شدند.
گروه حرکت اسلامی ازبکستان در وزیرستان شمالی و جنوبی فعالیت های گسترده را انجام داده است؛ طوری که با گروه های محلی و قبایل ساکن این مناطق، مناسبات خوبی دارد.
طاهر یولداش که رهبر درجه دوم  این سازمان شمرده می شود، در سالهای ۱۹۹۰ میلادی، فعالیت سیاسی خود را آغاز و در ۲۴ سالگی خود را "امیر نمنگان" در ازبکستان اعلام کرد.
موصوف  پس از آن، در سال ۱۹۹۱ میلادی با ده ها جنگجوی طرفدار خود، که بیشتر جوانان ازبک بودند، به دفتر والی ولایت  نمنگان ازبکستان  و شماری از تاسیسات دولتی حمله کرده و "حکومت اسلامی" را در دره فرغانه اعلام کرد؛ اما این فعالیت های او به زودی از سوی دولت تاشکند سرکوب شد و شخص یولداش به مناطق سرحدی افغانستان فرار کرد.
او در سال ١٣٧٥ خورشیدی، رهبری نظامی  حزب "حرکت اسلامی ازبکستان" را به دوش گرفت و نبردهای مسلحانه خود را در سالهای ١٣٧٨ و ١٣٧٩ خورشیدی،  در دره فرغانه  ودر مناطق  نزدیک به مرزهای قرغزستان و تاجکستان بار دیگر آغاز کرد.
در این سالها شهرهای اندیجان، فرغانه، سمرقند و نمنگان در ازبکستان، به مراکز عمدۀ نیروهای اسلامگرای ازبک مبدل شده بودند.
اگرچه طاهر یولداش پس از آن که ازبکستان بیرون رانده شد، دیگر موفق به ورود به این کشور نشد؛ اما فعالیت های خود را عمدتاً از افغانستان و پاکستان سازمان دهی می کرد.
در مورد  جمعه خان  نمنگانی رهبر نظامی حرکت اسلامی ازبکستان، شایع است که در سال ١٣٨٠ خورشیدی، در نبرد با نیروهای تحت امر جنرال عبدالرشید دوستم در شمال افغانستان  کشته شد، ولی برخی گزارشهای دیگر حاکیست که در اثر حمله طیاره بی پیلوت امریکایی درمربوطات ولایت کندز افغانستان به قتل رسیده است.
پس از مرگ"  نمنگانی"، طاهر یولداش هم رهبری سیاسی و هم فرماندهی نظامی حرکت اسلامی ازبکستان را به دوش گرفت، که از مخالفان سرسخت دولت به رهبری اسلام کریموف در ازبکستان بود.
به اساس گزارش های منتشره رسانه ها؛ در برج میزان ١٣٨٨ خورشيدى طاهر یولداش هم در یک حمله طیارات بی پیلوت امریکا در مناطق قبایلی پاکستان کشته شده است.
پس از کشته شدن طاهر یولداش، دومین رهبر و بنیانگزار حرکت اسلامی ازبکستان، چنان پنداشته می شود که رهبری کنونی این گروه، به دست شخص دیگری به نام "مجاهد عثمان غازی" قرار دارد که در مورد هویت این شخص، معلومات زیادی در دست نیست.
اما به گزارش رسانه ها، بتاریخ دهم میزان سال ١٣٩٣ خورشیدى "مجاهد عثمان غازی" رهبر جدید حرکت اسلامی ازبکستان، حمایت گروه تحت رهبری خود را از گروه جدید مسلح تحت نام دولت اسلامی کشورهای عراق و سوریه یا "داعش" اعلام کرد.